Türkiye'de çay, yalnızca bir içecek değil; günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası ve güçlü bir kültürel alışkanlık. Sabah kahvaltılarından akşam sohbetlerine kadar günün her anında tüketilen çay, sunumuyla da kendine özgü bir kimlik kazanıyor.
Bu kimliğin en önemli unsurlarından biri olan ince belli çay bardaklarının ortaya çıkış hikâyesi ise sanılandan çok daha ilginç bir geçmişe dayanıyor. Bugün neredeyse her evde bulunan büyük boy ince belli çay bardaklarının tasarımının, ünlü sanatçı Ajda Pekkan'ın kişisel talebiyle şekillendiği ifade ediliyor. 1980'li yıllarda İstanbul'un Çengelköy semtinde yaşayan Pekkan'ın, her gün Beykoz Korusu'na yürüyüşe gittiği ve bu yürüyüşler sırasında yol üzerindeki büyük bir züccaciye mağazasına sık sık uğradığı biliniyor.
Sanatçının, mağazada vakit geçirerek ürünleri incelediği ve zaman zaman ev ihtiyaçlarını da buradan karşıladığı belirtiliyor. Çay tüketmeyi oldukça seven Pekkan'ın, o dönemde piyasada bulunan ince belli bardakların küçük gelmesinden rahatsız olduğu ve bu nedenle daha büyük boyutlu bir bardak arayışına girdiği aktarılıyor.
'EN AZ 100 ADET ÜRETİM'
Bu talep doğrultusunda mağaza yetkililerine daha büyük boy bir çay bardağı olup olmadığını soran Pekkan, olumsuz yanıt aldı. Bunun üzerine "Daha büyüğü üretilemez mi?" sorusunu yönelten sanatçı, üretimin mümkün olduğu ancak belirli bir adet şartı bulunduğu bilgisini edindi. Mağaza yönetimi, üretim için minimum 5 koli ve her kolide 20 adet olmak üzere en az 100 bardak siparişi verilmesi gerektiğini ifade etti. İlk etapta bu kadar yüksek adetli bir siparişin gereksiz olacağını düşünse de Pekkan, teklifi kabul ederek üretimin başlamasını sağladı. Böylece bugün yaygın olarak kullanılan büyük boy ince belli çay bardaklarının ilk örnekleri ortaya çıkmış oldu.
Pekkan'ın bu bardakları evinde kullanması, misafirlerine bu bardaklarla çay ikram etmesi ve çevresine hediye etmesiyle birlikte ürün kısa sürede dikkat çekti. Zamanla bu bardaklar, halk arasında sanatçının ismiyle anılmaya başlandı ve "Ajda bardağı" olarak bilinir hale geldi... Öte yandan, Türkiye'de çay kültürü ve sunumu uluslararası alanda da ilgi görmeye devam ederken, ince belli bardaklar bu kültürün simgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Çayın rengi, aroması ve sunum biçimiyle birlikte değerlendirildiğinde, bardak tasarımının da bu deneyimin ayrılmaz bir parçası olduğu ifade ediliyor.
AİDA OLARAK DEĞİŞTİRİLDİ
Ancak söz konusu bardak tasarımının resmi olarak tescillenmemiş olması, ilerleyen süreçte isim kullanımına ilişkin bazı sorunları da beraberinde getireceği için ürünün adı değiştirilerek "Ajda" yerine "Aida" olarak satışa sunuldu. Tüm bu sürece rağmen, büyük boy ince belli çay bardakları Türkiye'de çay sunumunun en önemli unsurlarından biri olmayı sürdürdü.
Günümüzde hem evlerde hem de işletmelerde yaygın olarak kullanılan bu bardaklar, bir sanatçının gündelik bir ihtiyacından doğarak kültürel bir simgeye dönüşmüş durumda.
