Beslenme ve diyet uzmanı Mehlika Öktem diyor ki...
Sağlıklı beslenme deyince aklımıza genelde ne geliyor?
Daha az şeker, daha çok sebze, doğru yağ seçimi... Ama çoğu zaman mutfakta gözden kaçan bir detay var;
Yemeği neyin içinde pişirdiğimiz.
Aynı malzemelerle yapılan bir yemek düşünün. Biri doğru bir tencerede, diğeri uygun olmayan bir yüzeyde pişiyor. Lezzet belki çok değişmeyebilir ama işin sağlık tarafı düşündüğümüzden daha farklı olabilir. Çünkü bazı tencere ve tavalar, özellikle yanlış kullanıldığında, yemeğe istenmeyen maddelerin geçişine neden olabilir.
Bu yüzden mutfakta sadece "Ne pişiriyorum?" değil, "Nasıl pişiriyorum?" sorusunu da sormak gerekiyor.
TEFLON (YAPIŞMAZ YÜZEYLER)
Teflon tavalar mutfakta büyük kolaylık sağlar. Daha az yağ kullanılır, yemek yapışmaz, temizlik pratiktir. Bu yüzden de en çok tercih edilen ürünlerden biridir. Ancak burada önemli bir detay var; Kullanım şekli. Bu yüzeyler normal pişirme koşullarında güvenli kabul edilse de çok yüksek ısıya maruz kaldığında yapısı bozulabilir. Özellikle boş tavayı uzun süre yüksek ateşte bırakmak risk oluşturabilir. Bir diğer önemli konu ise yüzeyin durumu. Çizilmiş, aşınmış bir tava artık eski güvenilirliğinde değildir.
SERAMİK KAPLAMALAR
Son yıllarda seramik kaplamalı ürünler oldukça popüler. "Daha doğal" ve "daha sağlıklı" algısı oluşturuyor. Gerçekten de iyi kalitede üretilmiş seramik yüzeyler daha stabil olabilir. Ancak her seramik ürün aynı değildir. Ucuz ve düşük kaliteli ürünlerde zamanla kaplama aşınabilir ve alttaki malzeme devreye girebilir. Yani burada asıl belirleyici olan şey, ürünün kalitesi. Seramik tercih edilecekse, uzun ömürlü ve güvenilir ürünlere yönelmek önemli.
PASLANMAZ ÇELİKLER
Çelik tencereler yıllardır mutfakların vazgeçilmezidir. Bunun sebebi sadece dayanıklı olması değil, aynı zamanda güvenilir olmasıdır. Paslanmaz çelik, normal kullanımda gıdayla çok az etkileşime girer. Bu da onu güvenli seçeneklerden biri haline getirir. Elbette çok yüksek ısıda ve özellikle asidik gıdalarla uzun süreli kullanımda çok düşük miktarda metal geçişi olabilir. Ancak bu düzeylerin genellikle sağlık açısından risk oluşturmadığı kabul edilir. Birçok kişi çelik tencerelerde yemek yapıştığı için uzak durur. Oysa doğru ısı ve doğru teknikle bu sorun büyük ölçüde önlenebilir. CAM ÜRÜNLER DİKKAT İSTER
Cam, mutfakta en "sakin" malzemelerden biridir. Yemeğe karışmaz, tat vermez, koku tutmaz. Bu nedenle sağlık açısından en güvenilir seçeneklerden biri olarak kabul edilir.nAncak kullanım açısından biraz daha dikkat ister. Ani ısı değişimleri camın zarar görmesine neden olabilir.
ÖMÜRLÜK DÖKÜM ÜRÜNLER
Döküm tencere ve tavalar son yıllarda yeniden popüler hale geldi. Isıyı çok iyi tutar, eşit dağıtır ve doğru kullanıldığında yıllarca, hatta nesiller boyu kullanılabilir. En önemli özelliklerinden biri ısıyı stabil tutmasıdır. Yani bir kez ısındığında sıcaklığını kolay kolay kaybetmez.
Bu da özellikle et, sebze ve fırın yemeklerinde daha dengeli bir pişirme sağlar. Sağlık açısından bakıldığında ise bazı çalışmalarda döküm yüzeylerden gıdaya az miktarda demir geçişi olabileceği gösterilmiştir. Demir yükü yüksek olan bireylerde aşırı ve kontrolsüz kullanım önerilmez. Dikkat edilmesi gereken noktalardan biri bakım sürecidir. Döküm ürünler deterjanla sık yıkanmamalı, kurutulduktan sonra hafif yağlanarak saklanmalıdır. Aksi halde paslanma görülebilir.
GENEL DEĞERLENDİRME
Sağlıklı beslenme sadece tabağa koyduğumuzla ilgili değil, o yemeği nasıl hazırladığımızla da ilgili. En çok sorulan soru şu: "En sağlıklısı hangisi?" Ama bu sorunun tek bir cevabı yok. Çünkü mesele sadece tencerenin türü değil, nasıl kullanıldığı.
Çok yüksek ısıdan kaçınmak, yüzeyi hasar görmüş ürünleri kullanmamak, kaliteli ürün tercih etmek... Bunlar en az malzeme seçimi kadar önemli.
