Başkan Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Türkiye, gelecek 10 yılların kaderine hükmedecek stratejik planları ilmek ilmek örüyor. 'Zengezur Koridoru" olarak bilinen küresel ticaret yolu, Azerbaycan ile Türkiye sınırında Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Ermenistan üzerinden kara bağlantısı sağlamayı hedefliyor. ZENGEZUR KORİDORU ASYA İLE AVRUPA bağlantı merkezinde kilit ülke Türkiye olacak. Türkiye ile başta Azerbaycan olmak üzere, ASYA TÜRK DEVLETLERİNİ direkt olarak bağlayacak ZENGEZUR KORİDORU'nun açılışına yönelik tarihi adımlar birbirini takip ediyor. Bu proje ile 'yeni nesil', hibrit, deniz ve kara taşımacılığının birlikte tasarlandığı küresel ticaret koridorları önümüzdeki 50 yılın yükselen lojistik ağı olacak. Türkiye'nin 21. yüzyılının hem JEOPOLİTİK hem de JEOEKONOMİK konumunu perçinleyecek ZENGEZUR KORİDORUNUN açılışını sağlayacak stratejik hamleleri Cumhurbaşkanı Erdoğan ve can kardeşimiz Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev birlikte yürütüyor.
EN ÖNEMLİ PROJE
Kasım ayında Özbekistan'da Cumhurbaşkanımız Erdoğan; ZENGEZUR KORİDORU için önemli bilgiler vermişti: "Güney Kafkasya inşallah özlediği barışa kavuşacak. Yaptığım ikili görüşmede umudu ben can kardeşim İlham Bey'de gördüm. Azerbaycan ve Ermenistan barış yolunda pürüzleri önemli ölçüde aştı ve son noktaya kadar geldiler. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile ardından Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile etraflıca bir görüşme yaptık. Bu iki görüşmede de gerek Aliyev'in gerek Paşinyan'ın aynı noktada olduklarını gördüm." Erdoğan birçok konuşmasında, "Küresel ticareti canlandıracak proje Zengezur Koridoru, Türkiye'nin de büyük önem atfettiği bir proje" demiş ve şöyle konuşmuştu: "Zengezur Koridoru sadece Azerbaycan, Ermenistan ve Türkiye'ye değil bölgedeki diğer ülkelere de fayda sağlayacak. Bu proje jeoekonomik boyutu itibarıyla son derece önemli bir konudur. Bu hat bölgemizin ötesindeki coğrafyaları da birbirine bağlayacak ve ticareti canlandıracaktır." Can kardeşimiz Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev de Özbekistan zirvesinde konuştu: "Orta Koridor-Zengezur'un geliştirilmesi, Türk Devletleri için stratejik öneme sahiptir. Ulaştırma ve lojistik altyapısının modernize edilmesi, gümrük işlemlerinin senkronize edilmesi ve dijitalleştirme konusundaki ortak çabalarımız; kargo hacimlerini artırmak, ekonomik istikrarı güçlendirmek ve uluslararası pazarlarda işbirliğini geliştirmek için geniş fırsatlar oluşturuyor" dedi. Azerbaycan'ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında engelsiz bağlantı sağlanması için elde edilen mutabakatın transit olanaklarını genişleteceğini vurgulayan Aliyev, "Zengezur Koridoru'nun Azerbaycan topraklarındaki kısmının inşası tamamlanmak üzeredir. İlk etapta 15 milyon ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak bu hat, Orta Koridor'un ana arteri olacak" diye konuştu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan 13 Ocak'ta Washington'da bir araya geldi. Zengezur Koridoru projesi konusunda yeni bir anlaşmaya imza atıldı. ABD'den bir heyet de Azerbaycanlı yetkililerle bir araya geldi. Azerbaycan basınına göre görüşmelerde Azerbaycan devlet kurumlarının ABD'li özel şirketlerle TRIPP projesi için nasıl işbirliği yapabileceği ele alındı.
ABD DEVREYE GİRDİ
Uygulama çerçevesine göre koridorun inşası ve işletilmesi için "TRIPP Geliştirme Şirketi" kurulacak. Belirlenen güzergah üzerinde demiryolu ve karayolu inşaatı ve geliştirilmesinden TRIPP Geliştirme Şirketi sorumlu olacak. Ermenistan'ın desteği ve arabuluculuğuyla kurulacak şirkete ilk etapta 49 yıllık geliştirme hakkı verilecek. ABD'nin devreye girmesinin ardından koridoru kimin kontrol edeceği, Ermenistan'a yakınlığıyla bilinen İran'da tereddütlere yol açmıştı. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Tahran'a koridorun egemenliğinin Ermenistan'da olacağına dair teminat vermişti. Erdoğan, ilmek ilmek örerek Asya Türk devletlerini TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI adı altında toplamayı başardı. Karabağ zaferi sonrası Türk Devletleri Teşkilatı'nın yaptığı her zirvede, ZENGEZUR KORİDORUNUN açılması üzerinde detaylı çalışmalar yapıldı, yapılıyor. Aliyev, Karabağ'ın işgalden kurtarılması sonrası, Nahçıvan ile Azerbaycan arasındaki ulaşım yollarının açılması yolunda hamlelerini hızlandırdı. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın da ZENGEZUR'un Türkiye ayağını oluşturan Kars-Dilucu Demiryolu Hattı inşası sürüyor. Türkiye'nin doğu sınırında yer alan ve Azerbaycan'a bağlı özerk bir cumhuriyet olan Nahçıvan'a Türkiye üzerinden kesintisiz doğal gaz akışı başladı. Hattın Nahçıvan ile olan kader birliğinin bir nişanesi olduğunu söyleyen Erdoğan, "BOTAŞ tarafından inşa edilen 80 km uzunluğundaki, günlük 2 milyon metreküpe kadar taşıma kapasiteli bu hat, özellikle Nahçıvan'ın doğal gaz ihtiyacının tamamını asgari 30 yıl süresince karşılayacaktır" dedi. Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü- Tiflis-Erzurum ve TANAP boru hattı projeleriyle Türkiye, hem Azerbaycan'la birlikte dünyanın petrol arzı için hem de Avrupa'nın doğal gaz arzı için önemli bir görev ifa ediyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde başkent Washington'da Ağustos 2025'te bir araya geldi. Taraflar Beyaz Saray'da bir Barış Deklarasyonu imzaladı. Trump, adı "Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu" olarak değişen Zengezur koridoru projesi hakkında ABD ile Ermenistan'ın 99 yıllık bir anlaşma imzaladığını duyurdu. ABD Başkanı, "Amerikalı şirketler burayı kalkındıracak ve çok da para harcayacak" diye konuştu. İlerleyen aylarda ABD, projeye 145 milyon dolar (yaklaşık 6.2 milyar lira) yatırım yapacağını duyurdu.
SONUÇ
Türkiye; Orta Koridor-Zengezur ve Irak-Basra ile Ovaköy arasındaki Kalkınma Yolu Koridoru için müthiş hamlelerini sürdürüyor. Mevcut küresel ticaret koridorlarında ortaya çıkacak bunalımlara karşı Türkiye, Zengezur- Orta Koridor ve Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Koridoru ile jeopolitik risklere karşı hayati önem taşıyor. Uzak Doğu'dan çıkan bir yükün Avrupa'ya ulaşma süresi Süveyş üzerinden 35, Ümit Burnu'ndan 45 gün sürüyor. Kalkınma Yolu tamamlandığında bu süre 25 güne, Orta Koridor-Zengezur üzerinden ise 13 güne düşecek. Bu projeler tamamlandığında, Türkiye üzerinden geçen demir yolu hattı 21 ülkeyi birbirine bağlayacak. Çin ve Avrupa arasındaki demir yolu taşımalarının gelecekte en az yüzde 30'unun demir yoluyla taşınacağı öngörülüyor. Orta Koridor- Zengezur demir yolu üzerindeki ticaret hacmi 75 milyar dolar olacak. Cumhurbaşkanımız Erdoğan ve Türkiye'nin MEGA projeleri olarak "Orta Koridor-Zengezur ve Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Koridoru", geleceğin KÜRESEL TİCARET KORİDORLARI olacaktır.
