NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da Başkan Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildi. Rutte'nin Türkiye gezisinin zamanlaması ve gündemi çok önemli. NATO'nun geleceği ve Avrupa güvenliği konusunda Erdoğan ile Rutte'nin derinlikli stratejik görüşmeler yaptıkları belirtiliyor. Görüşmelerde ana gündem maddesi, 7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi ve bu süreçte Washington ile ittifak arasında yaşanan büyük gerilim oldu.
ERDOĞAN'IN AĞIRLIĞI
Avrupa ile ABD arasındaki sorunların çözümü, Avrupalı müttefiklerin külfet paylaşımı konusunda daha somut paylaşımlarda bulunması gibi konular Ankara görüşmelerinde ele alındı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 13 Nisan'da "Ankara'da 7-8 Temmuz'da yapılacak NATO Zirvesi belki NATO tarihinin en önemli ama en önemli zirvesi olacak" demişti. Bakan Fidan, Trump'ın zirveye katılma konusunda "isteksiz" olduğunu ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'a kişisel saygısından dolayı zirveye katılacağını düşündüğünü söyledi. Ankara Zirvesi'nde alınacak siyasi ve askeri savunmayı ilgilendiren kararlar kadar önemli olacak bir başka unsur da NATO'nun birliğinin ve dayanışmasının sürdüğünün vurgulanması olacak. Türkiye; Avrupa'nın da güvenliğine ilişkin en temel ve tek ittifakın NATO olduğunu, AB'nin atacağı güvenlik adımlarının tamamlayıcı nitelikte kalması gerektiğini savunuyor. Yeni jeopolitik durum; güçlü olanın değil, dayanıklı olanın ayakta kalacağı, askeri kapasitenin yanı sıra ekonomik çeşitlilik, kurumsal kalite ve stratejik esnekliğin ön plana çıktığı bir döneme işaret etmektedir. Bu dönemde küresel güç mücadelesi sertleşirken, hamle yapma kapasitesi kadar, hamleleri absorbe edebilme becerisi de belirleyici olmaktadır. Yeni jeopolitikte Türkiye; özellikle Avrupa'nın güvenliği, enerji jeopolitiği ve bölgesel kriz yönetimi (Ortadoğu, Ukrayna) konularında vazgeçilmez bir stratejik ortak olarak Avrupa için "muhtaç" olunan bir müttefik haline geldi.
Avrupa, bir yandan kendi "stratejik özerkliğini" oluşturmaya çalışırken, diğer yandan NATO'yu zayıflatmadan savunma kapasitesini artırmak zorunda bulunuyor. Avrupa; güvenlik, enerji ve jeopolitik istikrar konularında hem NATO'ya (ABD'ye) hem de Türkiye gibi kilit ortaklara her zamankinden daha fazla muhtaç durumdadır. AB, değişen bölgesel ve küresel jeopolitik gerçekler ışığında Türkiye ile ilişkilerini yeniden değerlendirmekte; ticaret, güvenlik ve Ukrayna barışı bağlamında Türkiye'ye stratejik bir ortak olarak ihtiyaç duymaktadır.
DENGELER DEĞİŞİYOR
Alman Die Zeit gazetesi, Antalya Diplomasi Forumu'nun (ADF) mevcut küresel güç dengelerindeki değişimi gözler önüne serdiğini vurgulayan bir analiz yayınladı. Analizde, Türkiye'nin farklı aktörlerle eş zamanlı temas kurabilen esnek diplomasi anlayışına dikkat çekildi: "Türkiye geçmiş yıllarda dünyanın yarısına yayılan ince işlenmiş bir ilişki ağı kurdu ve çatışmalarda arabulucu, ihtiyaç anında ise yardımsever bir aktör olarak kendisini giderek daha başarılı şekilde konumlandırdı. Türkiye tüm taraflara açık diplomatik yaklaşımı gösteriyor."
