Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü" verilerine göre, "Küresel askeri harcamalar, 2025 yılında art arda 11. kez yükselerek rekor tazeledi ve 3 trilyon dolara ulaştı. 2026 yılının ilk 3 ayında da silahlanma yarışı sürüyor. Bazı analizler de günümüzdeki jeopolitik gelişmeleri 1930'lu yıllardaki duruma benzetiyor. İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) öncesindeki gergin atmosferin günümüzde yeniden yaşanıp yaşanmadığı, siyasi analistler ve tarihçiler arasında tartışılıyor. Çehov'un silahı ünlü Rus yazar ve oyun yazarı Anton Çehov tarafından ortaya atılan, tiyatro ve edebiyatta kullanılan bir anlatı/dramatik ilkedir. Bu ilkeye göre: "Eğer bir hikayenin veya oyunun ilk sahnesinde duvarda asılı bir silah gösteriliyorsa, o silah ikinci veya üçüncü perdede mutlaka patlar." Sahnede görünen bir silah dekor olsun diye oraya konulmaz; hikayenin ilerleyen kısımlarında mutlaka kullanılacağını izleyiciye hissettiren bir önsezi veya kurgu tekniğidir.
BLOKLAŞMA GELİŞİYOR
Dünya çılgınca silahlanıyor. Bunun sonu ne olacak? Analizlerde "3. Dünya Savaşı çıkacak" ve "3. Dünya Savaşı çıktı, etap etap gelişen savaşlarla devam ediyor" konuları yoğunlaşmış durumda. Dünyanın silahlanmasının arka planında bulunan gerçekler var. Rusya ile Batı arasında Ukrayna savaşı ve ABD-İsrail ile İran Savaşı bağlamında Batı(ABD/NATO) ile Çin-Rusya ekseninde yeni bir bloklaşma hızla gelişiyor. 2015-2030 sürecinde, 2. Dünya Savaşı öncesine benzer şekilde, 21. yüzyılın dünya düzeninin yeniden inşa edildiği ve suların ısındığı gözleniyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın çılgın hamleleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın ölüşü, uluslararası ilişkilerde istihbarat savaşları ve bölgesel çatışmaların artması, dünyanın kaotik durumu, güvenlik arayışını tetiklemiş bulunuyor. "Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü" verileri. Bu noktada Almanya ve Japonya dikkate değer bir örnek olarak ön plâna çıkıyor. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika tarafından, silahlanması yasaklanan Almanya ve Japonya yaşadığımız günlerde, en büyük askeri dönüşümü başlattı. Almanya 114 milyar dolarlık bütçeyle küresel savunma harcamalarında 4'üncü sıraya yükseldi. Dünyanın en büyük silah ihracatçıları: ABD, Fransa ve Rusya'nın ardından Almanya, silah ihracatında dördüncü sırada yer almaktadır. SIPRI'nin hazırladığı en büyük savunma sanayisi şirketleri listesine 5 Türk firması da girmeyi başardı. Türkiye silah ihracatındaki payını yüzde 122 artırdı.
ÇİN VE RUSYA NE YAPIYOR?
ABD-İran savaşı eklemeler ile 1.5 trilyon dolara yaklaşan askeri bütçesi ile yapay zekâ entegrasyonlu otonom sistemler, hibrit ve çok katmanlı savaş yetenekleri, elektronik harp teknolojileri ve yeni nesil nükleer caydırıcılık programlarıyla artışını sürdürdü. Çin'in askeri harcamaları da üst üste 31'inci kez artarak 310 milyar dolara ulaştı. Bu tabloda, Tayvan ve Güney Çin Denizi'ndeki tansiyonunun etkisi görüldü. Rusya, 135 milyar dolarlık savaş ekonomisi üretti. Japonya ise anayasasındaki "sadece savunma" ilkesini esnetti. Saldırı hazırlığı sezdiğinde düşman hedeflerini vurabilecek füze programı ile hava savunma sistemlerine odaklandı. 80 milyar dolarlık savunma bütçesi yaptı. Türkiye açısından hassasiyetle izlenmesi gereken gelişmeler, "İsrail, Fransa ve Yunanistan" ekseninde seyretti. İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan "Üçlü Askeri İşbirliği Protokolü" bir üst aşamaya taşındı. Afrika'dan atılan sömürgeci Fransa Cumhurbaşkanı Macron,Yunanistan ve Kıbrıs Rumlarına yönelmiş durumda. 25 Nisan'da, Fransa-Yunanistan Stratejik Savunma ve Güvenlik Anlaşması 5 yıl daha uzatıldı, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un Atina'ya verdiği garanti, yani "Egemenliğiniz tehdit edilirse biz buradayız" sözü ile Ankara'yı hedef aldığı değerlendirildi ve tepkiyle karşılandı.
SAVUNMA KALKANLARI
Rusya Savunma Bakanı A. Belousov, geçen hafta Pyongyang'da Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile bir araya geldi. Görüşmede, 2027-2031 dönemini kapsayan askeri etkileşim planı ele alındı. TSK, NATO bünyesinde ABD'den sonraki en büyük ordu olup, 2024'te 25 milyar dolarlık savunma bütçesiyle küresel ölçekte güçlü bir yere sahiptir. Türkiye, 2026 verilerine göre dünyanın en güçlü 9. ordusuna sahip olup, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla İHA/ SİHA, KAAN, TCG Anadolu ve Çelik Kubbe gibi projelerle savunma sanayiinde küresel bir aktör. TSK, yerli füze sistemleriyle (TAYFUN, SUNGUR) donatıldı. Savunma Sanayiin de Yerlilik oranı yüzde 20'den yüzde 80'e çıktı. 2023 itibarıyla savunma sanayii iş hacmi 15.1 milyar ABD dolarına ulaştı. Türk Hava Kuvvetleri'nde Milli Muharip Uçak KAAN, Hürjet, Atak helikopteri ve Bayraktar SİHA'lar (TB2, TB3, Akıncı) envanterdeki kritik güç unsurlarıdır. F-16 savaş uçaklarının geliştirilmesi ve Avrupa yapımı Eurofıghter uçaklarından 40 adet alınma planıyla Türk Hava Kuvvetleri bölgesel bir güç konumundadır. 5. nesil savaş uçağı KAAN projesinde son gelişmeler ve gelinen nokta şu şekildedir: KAAN için seri üretim hazırlıkları tamamlanmış olup, 2026 yılı itibarıyla seri üretim süreci resmen başlandı. KAAN'ın Hava Kuvvetleri'ne ilk teslimat tarihi 2028. Projenin başlangıç prototiplerinde Yerli motorun testleri sürmektedir. KAAN için özel olarak geliştirilen yerli 6 namlulu 20 mm top sistemi envantere girdi. Türkiye, Mavi Vatan stratejisi kapsamında deniz kuvvetlerinde tarihi yatırımlar yapıyor. TCG Anadolu dünyanın ilk SİHA gemisi olarak envanterde, uçak gemisi Trakya inşası sürüyor. Yeni fırkateynler, denizaltılar, Deringöz gibi insansız sualtı araçları enventere giriyor. Türkiye'nin Füze Gücü: ABD ile İran Savaşı'nda füzelerin etkisi önemli dersler veriyor. Türkiye, Tayfun balistik füzesi, Sungur hava savunma füzesi, Karaok tanksavar ve Ejderha gibi zırhlı araçlar yerli olarak üretilmektedir. Hipersonik füze çalışmaları hızla sürüyor.
SONUÇ
TÜRKIYE, yerli ve özgün üretimlerle savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltarak bölgesel ve küresel çapta stratejik üstünlük sağlamaktadır. ANLAMLI BİR SÖZÜMÜZ VAR. "HAZIR OL GARBE İSTER İSEN SULH VE SALAH." EVET. DÜNYA SİLAHLANIRKEN, TÜRKİ-YE YENİ DÜNYA DÜZENİNE HAZIR.
