Bugün baharın müjdecisi olan Hıdırellez kutlamaları, Türkiye genelinde olduğu gibi Ortadoğu ve Türki Cumhuriyetlerde de yapılacak. Hıdırellez, resmi veya dini bir bayram olmasa bile halk arasında bayram havasında kutlanan bir gelenek haline geldi. Bereket, bolluk ile şifayı simgeleyen Hızır ve İlyas peygamberlerin yılda bir kez gerçekleştiğine inanılan buluşması, yüzyıllardır renkli ritüellerle kutlanıyor. Hızır ve İlyas kelimelerinin birleştirilmesi sonunda ortaya çıkan ve her yıl 5-6 Mayıs'ta kutlanan Hıdırellez, Anadolu, Orta Doğu, Irak, Suriye, Kırım, Azerbaycan ile Balkan ülkeleri gibi çok geniş bir coğrafyada "bayram" olarak değerlendiriliyor. Halk inancına göre peygamber olan ve ölümsüzlüğe sahip olan Hızır ile İlyas, her yıl sadece bir kez buluşuyor. Hızır peygamberin darda kalan kişilere yardım ettiği, onlara kılavuzluk ettiği, aynı zamanda bolluk ve bereket getirdiğine, İlyas peygamberin de suların koruyucusu olduğuna inanılıyor.
GÜL AĞACI ALTINA BULUŞMA
Hızır ile İlyas peygamberlerin 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece gerçekleşen buluşmasının bir gül ağacının dibinde olduğuna inanılıyor. Bu bayramı kutlayanlar, o gece gül ağaçlarının altına, olmasını dilediği hayalleri çiziyor. Çeşitli dilekler dileyenler ağaçlara bez bağlıyor.
Günahlardan arınmak için ateşten atlamak da Hıdrellez'in en yaygın ritüelleri arasında bulunuyor. Hastaların çimen üzerinde yuvarlandığında şifa bulduğuna inanılıyor. O çimenleri yiyen ilk kuzuların kesilip yenmesinin de hastaları sağlığına kavuşturduğu kabuk ediliyor. Hıdrellez'i kutlayanlar geçmiş günahlarından arınmak için o gece bol su ile yıkanıyor.
Ayrıca Hıdrellez öncesinde evler ve kıyafetler temizleniyor. Hızır ve İlyas'ın bitkilere, çiçeklere dokunduğu, bu nedenle onların gücünün bu çiçeklere, bitkilere geçtiğine inanıldığı için toplanan çeşit çeşit çiçekler de kaynatılıp şifa bulmak için içiliyor. Kısmet açmak isteyen genç kızlar da küpe, yüzük, boncuk gibi eşyalarını bir çömleğe koyup, ağzını kilitledikleri çömleği bir gece gül ağacı dibinde bekletiyor. Çömlekler ertesi gün maniler söylenerek açılıyor.
BOLLUK VE BEREKET SEMBOLÜ
Hızır ve İlyas Peygamberler ölümsüzlüğe kavuşmuş, bolluk, bereketi simgeleyen kişiler oldukları için onların ayaklarını bastığı her yerin yeşerdiği, temas ettikleri her şeyin bereketlendiği, şifa dağıttıkları kabul ediliyor. Yüzyıllardır coğrafyamızda böyle yaygın bir halk inancı gelenek olarak kutlanırken, İslami kaynaklarda bunun dinimizde yerinin olmadığı belirtiliyor.
Yani Hıdırellez kutlamaları kesinlikle İslami değildir. Çünkü İslami olan bir ritüelin mutlaka Kur'an ve Sünnet gibi kaynaklarda yer alması gerekir. Kur'an ve Sünnet'te yer almayan herşey bidat olarak görülüyor. Ancak bunun bir dini ritüel değil de sadece bir gelenek olarak kutlanmasında da bir beis görülmüyor.
Çünkü bu tür kutlamalar sosyal dayanışmayı güçlendiren bir gelenek olarak görülüyor ve halk arasında birlik beraberlik ve kaynaşmayı sağlaması açısından Türk dünyasının önemli değerlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
