İran savaşında ateşkes için dost ve kardeş Türkiye ile Pakistan olağanüstü temaslar yürütüyor. ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün "İran ile çok uzun süre müzakere ettik. Bu kez kararlılar" dedi. İran yalanladı ama arka kapılarda çok önemli görüşmeler yapılıyor. ABD basınına göre, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bagher Ghalibaf ile müzakerelerde bulunuyor. Beyaz Saray'dan iyi haber alan Amerikan Axios haber sitesi, adını açıklamadığı bir yetkiliye dayandırdığı haberinde Trump'ın muhatabının Ghalibaf olduğunu söyledi. Reuters haber ajansı da Witkoff ve Kushner'in bu hafta içinde Pakistan'da İran heyetiyle görüşebileceğini ve müzakerelere Başkan Yardımcısı JD Vance'in de katılabileceğini duyurdu. Financial Times ve Axios'un haberlerine göre, Türkiye ile çok yakın ilişkisi olan Pakistan, İran'daki savaşın müzakere yoluyla çözülmesinde potansiyel bir arabulucu olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanımız Erdoğan, Ramazan Bayramı'nda Güneysu'dan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile telefon konuşması yaptı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Pakistan Dışişleri Bakanı ile Suudi Arabistan'da baş başa görüşmeler yaptı. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan (Pazartesi günü) Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'i aradı. İran savaşında ateşkesin sağlanması konusunda, Cumhurbaşkanımız Erdoğan ve Pakistan Başbakanı ateşkes için mekik diplomasisi yürütüyor. Türkiye'nin can dostu Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arabulucu olarak öne çıktı. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın Şahbaz Şerif'e büyük desteği bulunuyor.
TİCARET SARSILIYOR
Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla dünya ticareti (enerji, emtia, gıda) sarsılıyor. Ülkeler panik halinde. İran savaşı nedeniyle gemi geçişlerinin sekteye uğradığı Hürmüz Boğazı, sadece akaryakıt değil gıda krizini de tetikleme tehlikesini gündeme taşıdı. Hürmüz'e bağlı ticarete alternatif bulmak için birçok ülke yeni petrol hatları, demiryolları ve karayolları inşa etmek üzere hummalı hazırlıklar yaparken, Türkiye stratejik coğrafya konumu ile kilit ülke olarak öne çıktı. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, özellikle Avrupa ve Asya ülkelerini petrol ve gaz krizine soktu. Aynı süreçte, gıdasının yüzde 98'ini ithal eden Körfez ülkelerindeki 200 milyon insanı ciddi bir tedarik kriziyle karşı karşıya bırakma aşamasına taşıdı. Basra Körfezi'ne yönelik gıda sevkiyatlarının ana güzergahı olan deniz yolundaki ticari gemilere saldırılar; sadece enerji arzını değil; Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn gibi ülkelerin gıda akışını da durma noktasına getirdi. Gözler; yeni demiryolları, karayolları ve petrol boru hatlarının inşasına çevrildi. Erdoğan-Türkiye'nin geleceği çok iyi okuyarak başlattığı Türkiye ile Irak arasındaki Kalkınma Yoluküresel koridoru demiryolu ve karayolu; bugün ve yarınlarda da olası krizlerde Körfez ülkelerinin de nefes borusu olacağı değerlendiriliyor. Lojistik tıkanıklık, özellikle taze meyve ve sebze gibi hızlı tüketim ürünleri günümüzde Körfez ülkelerine Türkiye ve Kızıldeniz üzerinden geçiyor. Hürmüz Boğazı krizi; Basra Körfezi'nden petrol/gaz nakli yapamayan Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'i yeni rotalara çevirdi. Yeni rotalarda, Irak bağlantılı Türkiye arasında yeni boru hatları üzerinden akış öne çıktı. Bu bağlamda, Türkiye ile Irak arasında yeni bir petrol boru hattı projesi ve mevcut Kerkük-Ceyhan petrol boru hattı'nın (Irak-Türkiye ham petrol boru hattı) kapasitesinin artırılması ve modernizasyonu, bölgedeki enerji jeopolitiği açısından stratejik bir önem arz ediyor. Kerkük-Ceyhan boru hattından 2026 yılı Mart ayı itibarıyla, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlere alternatif olarak hattın tam kapasite devreye alınması için çalışmalar yoğunlaştı. Bu hat; Irak'ın güneyindeki Basra petrolünün, Türkiye üzerinden Akdeniz'e (Ceyhan) ulaşmasını sağlayan stratejik bir alternatif olarak devreye girmesi ve Körfez ülkelerinin bu hatta bağlanması masaya yatırıldığı öğrenildi.
HİCAZ DEMİRYOLU
Bugün Kerkük-Ceyhan boru hattı'nın 1,5 milyon varil kapasitesi bulunuyor. Tam kapasite çalışması, günde 250 bin varil ve üzeri bir sevkiyatı hedefliyor. Gelecek yıllarda Hürmüz'de bir kriz çıktığında, Kalkınma Yolu'nun Körfez ülkelerinin gıda ve emtia ticaretini güvenilir biçimde yapabilmeleri de alternatif özelliği taşıyor. Ürdün Bakanlar Kurulu; Ürdün, Türkiye ve Suriye ulaştırma bakanlıkları arasında, üç ülke arasındaki işbirliğini artırmayı amaçlayan mutabakat zaptını 26 Ocak 2026 tarihinde imzalamıştı. Ve Ürdün-Türkiye arasındaki transit koridoru Suriye üzerinden yeniden açıldı. İlk geçişler Şubat ayında Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan yapıldı. Ürdün tırı, gerekli gümrük prosedürlerinin tamamlanmasının ardından Suriye'deki Bab el-Hava Sınır Kapısı'nı geçerek Türkiye'nin Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan giriş yaptı. Bu gelişme taraflar arasındaki teknik ve idari iş birliğinde kaydedilen önemli bir ilerleme olduğu gözleniyor. Güzergahın bölgesel kara yolu taşımacılığının kolaylaştırılması açısından stratejik bir öneme sahip durumda. Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki olumlu gelişmelere katılan Türkiye ekonomi uzmanları; sınır kapısının yeniden açılmasının Ürdün'ün Türkiye ve Avrupa pazarlarına Suriye üzerinden doğrudan kara yolu bağlantısını güçlendireceğini, Ürdün'ün uluslararası tedarik zincirlerindeki lojistik konumunu tahkim ettiğini belirtiyorlar. Yeni gelişmeler, Türkiye'yi küresel enerji ve gıda/emtia arzında bir kilit ülke konumunda güçlendirmeyi işaret ediyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması Suudi Arabistan'ı demir yoluna yöneltti. Suudi Arabistan yönetimi, Körfez ülkelerine yönelik mal akışını Kızıldeniz üzerinden kara ve demir yoluyla sağlamayı hedefliyor. Çok önemli bir proje daha var: Hicaz Demiryolu. Türkiye-Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan işbirliğiyle tarihi Hicaz Demiryolu Hattı'nın yeniden işlerlik kazanmasına yönelik çalışmaları hızlandırıldı. Amman'da geçen Eylül'de düzenlenen Türkiye-SuriyeÜrdün ulaştırma bakanlıkları toplantısında Hicaz Demiryolu Hattı için ilk adım atılmıştı. Türkiye'nin desteğiyle Suriye Hicaz Demiryolları'nın eksik 30 kilometrelik üstyapısının tamamlanması yönünde mutabakata varılmıştı. Ürdün tarafı da lokomotiflerin bakım-onarım ve işletilmesine yönelik teknik imkanları sağlayacak. 2025 yılında yapılan toplantılarda masaya yatırılan proje şöyle:
